ESR (Sedimantasyon) Testi Nedir? Yüksek ve Düşük ESR Ne Anlama Gelir?
Kan tahlilinizde doktorunuz bazen “sedimantasyon değerine de bakalım” diyebilir. İşte bu testin kısaltması ESR’dir. ESR, vücudunuzda gizli bir iltihap, enfeksiyon ya da bazı kronik hastalıkların varlığını anlamak için kullanılan basit ama önemli bir testtir. Peki ESR nedir, normal değeri kaç olmalı, yüksek ya da düşük çıktığında ne anlama gelir? İşte herkesin anlayabileceği şekilde detaylar.
ESR (Sedimantasyon) Nedir?
ESR, İngilizce “Erythrocyte Sedimentation Rate” kelimelerinin baş harflerinden gelir ve eritrositlerin (alyuvarların) çökme hızını ölçer.
Bu testte kan bir tüpe konur ve bir saat boyunca alyuvarların dibe çökme hızı incelenir. Ne kadar hızlı çöküyorsa, vücutta o kadar iltihap olabileceği anlamına gelir.
ESR Testi Neden Yapılır?
Doktorlar ESR testini çoğunlukla:
Romatizma hastalıkları, lupus, behçet gibi kronik iltihaplı durumlarda
Enfeksiyon var mı yok mu anlamak için
Tüberküloz gibi uzun süren hastalıkları takipte ister.
Bu test tek başına teşhis koydurmaz ama vücutta bir iltihap olup olmadığı konusunda ipucu verir. Örneğin CRP testi ile birlikte değerlendirilerek daha net sonuç alınır.
Normal ESR Değerleri Kaç Olmalı?
Erkeklerde: 0 – 15 mm/saat
Kadınlarda: 0 – 20 mm/saat
Yaş ilerledikçe bu değerlerin biraz daha yükselmesi normal kabul edilir.
ESR Yüksekliği Ne Anlama Gelir?
ESR neden yükselir?
Romatizma hastalıkları: Romatoid artrit, lupus gibi durumlarda ESR uzun süre yüksek kalabilir.
Kronik enfeksiyonlar: Tüberküloz, diş apseleri, idrar yolu enfeksiyonları.
Bazı kan hastalıkları
Yüksek ESR belirtileri
Genelde doğrudan ESR’ye bağlı belirti olmaz.
Ancak altta yatan hastalığın durumuna göre eklem ağrıları, ateş, halsizlik görülebilir.
ESR Düşük Ne Anlama Gelir?
Düşük ESR’nin genelde klinik bir anlamı yoktur. Bazı kanın yoğunluğunu artıran durumlarda (ör. polistemi) ESR düşük olabilir. Çoğu zaman tedavi gerektirmez.
ESR Değeri Nasıl Düzeltilir?
ESR yüksekse önce bunun neden yükseldiği bulunur. Eğer bir enfeksiyon ya da iltihap varsa ona yönelik antibiyotik, romatizma varsa bağışıklık düzenleyici ilaçlar başlanır. Ayrıca düzenli takiplerle ESR’nin düşüp düşmediği gözlenir.
Sağlıklı beslenmek, bol su içmek ve bağışıklığı güçlü tutmak ESR’nin normale dönmesine yardımcı olur.
